فدویان حجه بن الحسن العسکری (عج) بجنورد

سیمای مبارک امام زمان(عج) در شعر موعودیه

صبح بی تو رنگ بعد از ظهر یک آدینه دارد

بی تو حتی مهربانی حالتی از کینه دارد

بی تو می­گویند تعطیل است کار عشق بازی

عشق، اما کی خبر از شنبه و آدینه دارد

خواستم از رنجش دوری بگویم، یادم آمد

عشق با آزار، خویشاوندی دیرینه دارد

روی آنم نیست تا در آرزو، دستی برآرم

ای خوش آن دستی که رنگ آبرو از پینه دارد

جغد بر ویرانه می­خواند به انکارتو اما

خاک این ویرانه ها بویی از آن ویرانه دارد

در هوای عشق تو پر می­زند با بی قراری

آن کبوتر چاهی زخمی که او در سینه دارد

ناگهان قفل بزرگ تیرگی را می گشاید

آن که در دستش کلید شهر پر آیینه دارد

دکتر قیصر امین پور

.پیش از طلوع انقلاب اسلامی ایران، جامعه جهانی به طور عموم و جامعه شیعی به طور ویژه در تاریکی غیبت و غفلت فرو رفته بود و هر روز هم در دام این دو گرداب هایل گرفتارتر.

دردناک­تر از غیبت آقایمان حضرت ولی عصر(عج) غفلت شیعیان از امام بزرگوارشان است که درد و رنج را صدچندان می کند.

غربت و غیبت امام عصر(عج) در شعر فارسی

ماجرای غربت و غیبت حضرت ولی عصر(ع) به عموم مردم اختصاص نداشت. آقای عالمیان، حضرت مهدی « روحی وارواح العالمین له الفدا» بین شاعران و هنرمندان و ادبیان این مرز و بوم نیز غایب بود. به طور تقریبی می توان گفت علیهم السلام 1200 سال از عمر با برکت شعر پارسی می گذرد در طول این مدت طولانی، دیوان­هایی که به زبان و قلم شاعران ایران زمین سروده و به جامعه بشر اهدا شد، به صدها هزار می رسد. میلیون ها بیت در قالب زیباترین احساسات و عواطف و در هنری ترین جامه سروده، و به هنر دوستان و انسان­های با ذوق تقدیم شد.

حال اگر بخواهیم ردپای فرهنگ مهدویت وانتظار مهدوی(عج) را در شعر پارسی بجوییم و نظارگر سیمای مبارک امام زمان (عج) در دیوان های شاعران پارسی زبان باشیم، هرگز به آرزوی ناب خود نخواهیم رسید و هرگز به دیدن سیمای مبارک حضرت ولی عصر(عج) در شعر پارسی موفق نخواهیم شد.

در طول 1200 سال، ادبیات بسیار کمی به امام عصر(عج) اختصاص داده شده و اگر هم نام مبارک « مهدی» عجل الله تعالی فرجه الشریف در شعر پارسی بیش از انقلاب اسلامی، چشم شما را می نوازد، یادمان باشد، شاعران از این نام به صورت« سمبل» صلح و آشتی بهره برده اند و این اسم شریف، اشاره به امام زمان(عج) نیست.

حکیم نظامی گنجوی یکی از بزرگ­ترین شاعران نام آوری است که چشم جهانیان مانند او، کمتر دیده است. او زیباترین و قوی ترین آثار عاشقانه و انسانی را در قالب اشعار غنایی سروده ، و نام خود را نزد اهل عالم به نیکی یادگار گذاشته است. او در اشعارش به حضرت مهدی(عج) هیچ اشاره مستقیم و خاصی نکرده؛ ولی در عوض، ممدوح خود« شاه مظفر قزل ارسلان» را در جایگاه مهدی زمانه خویش به جهانیان معرفی کرده است.

شه مشرق که مغرب را پناه است

قزل شه کافسرش بالای ماه است

چو مهدی گره شد مغرب و تاقش

گذشت از سر حد مشرق، یناقش

نگینش گرنهد یک نقش بر مردم

خراج از چین ستاند، جزیه از روم[1][1]

عطار نیشابوری، یکی از بزرگ­ترین شاعران عارف سرزمین ما است. او نیز گراسنگ ترین اشعار فارسی را به جامعه بشری اهدا کرده است. آثار او جزو مهم­ترین دیوان­های عرفانی نزد صاحب دلان یاد می شود. آن بزرگوار، از حضرت مهدی(عج) سخن گفته؛ ولی فقط چند بیت از هزاران ابیاتش را به امام زمان(عج) اختصاص داده است علیهم السلام

صدهزاران اولیا روی زمین

از خدا خواهند مهدی را یقین

یا الهی! مهدیی از غیب آر

تا جهان عدل گردد آشکار

مهدی و هادی و تاج انبیا

بهترین خلق و برج اولیا

ای توختم اولیا اندر جهان

در همه جان ها نهان چون جان جان[2][2]

شاعرانی چون جناب حافظ و ملامحسن فیض کاشانی ،حسابشان از دیگر شاعران جدا است و ان شاء الله در آینده از این دو عارف شاعر، سخن خواهیم گفت.

سیمای حضرت مهدی(عج) در شعر انتظار معاصر

یکی از شاهکارهای انقلاب اسلامی و شهیدان عظیم الشان آن احیای فرهنگ مهدویت(عج) است. حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف درباور اغلب مردم و حتی شیعیان حضرت به جز گروهی که معرفت و ایمان فراوانی داشتند، امام زمان(عج) را موجودی ، همچون شخصیت های اسطوره ای که به هیچ وجه قابل دسترس نیست می دانستند که او هیچ نقشی در زندگی انسان­ها ندارد و هیچ گاه نمی تواند برای حیات مادی و معنوی آن­ها الگویی مناسب باشد.

ظهور انقلاب اسلامی ایران، سبب شد این باور منسوخ و پوسیده برای همیشه از ذهن و زندگی مردم رخت بربندد و جایش را به باوری قرآنی و معرفت فطری و شهودی بدهد.

حضرت امام خمینی (قدس سره) انقلاب اسلامی ایران را مقدمه نهضت جهانی امام عصر(عج) می داند و در این باره فرمود علیهم السلام

« انقلاب مردم ایران ، نقطه شروع انقلاب بزرگ جهان اسلام به پرچمداری حضرت حجت – ارواحنافداه- است که خداوند بر همه مسلمانان و جهانیان منت نهد و ظهور و فرجش را در عصر حاضر قرار دهد»[3][3].

با احیای فرهنگ مهدویت، شعر پارسی نیز جان تازه ای یافت و حلاوتی و حرارتی نو در آن دمیده شد و شاعران با شعور ایران زمین، در ابعاد مختلف به نشر و ترویج فرهنگ با عظمت مهدویت پرداختند.

موضوعات مختلف شعر انتظار

در اشعار شاعران انقلاب اسلامی که به انتظار و ظهور امام زمان (ع) پرداخته­اند، موضوعات ذیل به چشم می خورد علیهم السلام

1. امام زمان (عج) و شهدا؛

2. ارتباط عاشورا و قیام حضرت مهدی(عج)؛

3. تمنای وصال؛

عجل الله تعالی فرجه الشریف. شرح هجران و شکوه از ایام فراق؛

5. اظهار عشق و محبت به امام مهدی(عج)؛

6. سیمای مختلف حضرت ولی عصر(عج)؛

7. نزدیک شدن ظهور امام زمان(عج)؛

8. جهان قبل از ظهور؛

9. جهان پس از ظهور؛

10. مسجد جمکران و امام عصر« روحی و ارواح العالمین له الفدا» ؛

11. رجعت و ظهور حضرت اباصالح المهدی« صلوات الله و سلامه علیه»؛

12. انتقام گرفتن از دشمنان اهل بیت علیهم السلام؛

البته موضوعات دیگری هم در شعر انتظار یا اشعار موعودیه گنجانده شده است که از ذکر آن­ها چشم می پوشیم؛ ان شاء الله در شماره های آینده از آن ها نیز سخن خواهیم گفت.

[1][1] .خسرو و شیرین، به تصحیح و حید دستگردی، به کوشش دکتر حمیدیان، ص 25.

[2][2] . مظهر العجایب و مظهر الاسرار، ص 7.

[3][3] . صحیفه نور، ج 21، ص108.